6 Pomorska Dywizja Piechoty – JW 2458

 

                6 DP kolejny już raz powstała w ZSRR w tworzonej przez komunistów Armii Polskiej, i tak dowódca 1 Armii WP w ZSRR gen. dyw. Zygmunt Berling wydał rozkaz nr 00130 z 5 lipca 1944 tworzący między innymi 6 DP. Miejscem formowania dywizji były rejony miejscowości Żytomierz i tak w 1944 zaraz po utworzeniu dywizji w jej składzie znalazły się:

 

 - Dowództwo 6 Dywizji Piechoty – sformowane w  Baraszówce koło Żytomierza

 - 16 Pułk Piechoty – Boguń koło Żytomierza

 - 17 Pułk Piechoty – Boguń

 - 18 Pułk Piechoty – Boguń

 - 23 Pułk Artylerii – Sadki koło Żytomierza

 - Samodzielny Szkolny batalion piechoty – Bondary koło Żytomierza

 - 5 Samodzielny dywizjon artylerii samochodowej – Sadki

 - 6 Samodzielna kompania zwiadowcza – Baraszówka

 - 13 Samodzielny batalion saperów – Dawidówka koło Żytomierza

 - 15 Samodzielna kompania łączności – Baraszówka

 - 6 Samodzielna kompania obrony chemicznej – Baraszówka

 - 8 Samodzielna kompania transportu samochodowego – Baraszówka

 - 7 Piekarnia Polowa – Baraszówka

 - 6 Samodzielny batalion sanitarny – Januszewice koło Żytomierza

 - 6 Ambulans Weterynaryjny – Baraszówka

 - pluton Dowództwa Artylerii – Żytomierz

 - Polowe Warsztaty Mundurowe – Żytomierz

 - 3045 Stacja Poczty Polowej – Żytomierz

 - 1867 Kasa Banku Polowego – Żytomierz

 - Oddział Informacji Dywizji – Żytomierz

Skład dywizji zaraz po sformowaniu w 1944.

 

 

12 sierpnia 1944 rozkazem Naczelnego Dowódcy WP nr 5 podjęto decyzję o przegrupowaniu 6 DP do Przemyśla. A nie długo potem rozkazem Naczelnego Dowódcy WP nr 8 z 20 sierpnia 1944 dywizję włączono w skład nowo formowanej 2 Armii WP. Przegrupowanie dywizji trwało od 23 sierpnia do początku września 1944. Po przybyciu dywizji w nowe miejsce postoju zmieniono numery pułków piechoty i tak 16 Pułk Piechoty przemianowano na 14 Pułk Piechoty, a 17 Pułk Piechoty na 16 Pułk Piechoty, decyzja ta weszła w życie 15 września 1944. Większość pododdziałów dywizji rozlokowała się w Przemyślu, jedynie pododdziały 14 Pułku Piechoty rozlokowano w koszarach w Żurawicy i Lipowicy. W październiku 1944 na krótko 6 DP weszła w skład 3 Armii WP, jednak po zarzuceniu planów formowania 3 Armii WP, dywizja przeszła do dyspozycji Naczelnego Dowództwa WP i w grudniu 1944 podporządkowana zostaje 1 Armii WP. 6 DP skierowano na front w styczniu 1945 roku, na początek 17 stycznia 1945 dywizja sforsowała Wisłę i wypierała wojska nieprzyjacielskie z Warszawy. Pod koniec stycznia skierowana została do Bydgoszczy, by podążać dalej na północny-zachód i tak luty i marzec dotarła na Pomorze gdzie walczyła na Wale Pomorskim, oraz na początku marca 1945 brała udział w walce o Kołobrzeg. Po zakończeniu walk w Kołobrzegu, do kwietnia dywizja wykonywała zadania obronne aby następnie na prawym skrzydle 1 Armii WP maszerować na zachód, 3 maja 1945 dywizja jako pierwsza osiągnęła rejon rzeki Łaby nawiązując kontakt z 9 Armią Amerykańską. Po zakończeniu działań wojennych dywizja do 15 czerwca 1945 wykonywała zadania okupacyjne w rejonie miejscowości Belendorf. Następnie dywizja została wycofana do pełnienia służby granicznej na lewej stronie Nysy Łużyckiej i tak 19 czerwca 1945 dywizja obsadziła odcinek Priebus – Zittau. Służbę graniczną 6 DP pełniła do listopada 1945, by później przekazać ją Wojskom Obrony Pogranicza. Jeszcze w maju 1945 za bohaterskie czyny na polu walki w rejonie Pomorza, dywizja otrzymała nazwę wyróżniającą „Pomorska”, a 16 Pułk Piechoty nazwę wyróżniającą „Kołobrzeski”.

 

Po przejściu na stan pokojowy dywizji, została ona przegrupowana w rejon Śląska i Krakowa oraz podporządkowana Dowódcy Krakowskiego Okręgu Wojskowego. Już po zakończeniu działań wojennych kolejne pułki 6 DP otrzymały nazwy wyróżniające „Kołobrzeski” zaszczytu tego doświadczyły 14 PP, 18 PP oraz 23 PAL. W listopadzie 1945 roku dywizja na stałe osiadła w garnizonach , część jej pododdziałów nie będących na etacie pokojowym została rozformowana i skład dywizji przedstawiał się następująco:

 

 - Dowództwo 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty – Chrzanów

 - 14 Kołobrzeski Pułk Piechoty – Wadowice

 - 16 Kołobrzeski Pułk Piechoty – Szczakowa

 - 18 Kołobrzeski Pułk Piechoty – Óświęcim

 - 23 Kołobrzeski Pułk Artylerii Lekkiej – Bielsko

 - 5 dywizjon artylerii zmotoryzowanej dział 76 mm – Oświęcim

 - 23 batalion łączności – Chrzanów

 - 13 batalion saperów – Wadowice

 - pluton samochodowy Dowództwa 6 DP – Andrychów

 - pluton strzelecki Oddziału Informacji

 - Oddział Informacji 6 DP

Skład 6 DP w listopadzie 1945 na etacie pokojowym

 

Oczywiście po okrzepnięciu struktur dywizji na etacie pokojowym nadal dokonywano korekt i tak w grudniu 1945 przeniesiono z Wadowic do Oświęcimia 13 batalion saperów. Rok 1946 przyniósł kolejne roszady i tak Dowództwo 6 DP i 16 Pułk Piechoty wraz z kilkoma małymi pododdziałami przeniesiono do Krakowa, pozostałe jednostki rozlokowano w Tarnowie i Wadowicach. 13 batalion saperów kolejny raz przeniesiony został w marcu 1946 z Oświęcimia do Krakowa. Od 30 marca 1946 jednostkom wojskowym w całym kraju przypisano czterocyfrowe numery, Dowództwo 6 DP otrzymało nr JW 2458. W kwietniu 1946 również 13 batalion saperów otrzymał nazwę wyróżniającą „Kołobrzeski”. W latach 1946-1947 jednostki zmieniały swoje miejsce postoju oraz część z nich zmieniła swój etat, aż w końcu w roku 1947 dywizję przeniesiono na dywizję typu B o stanie 4500 żołnierzy. Ważnym wydarzeniem było także uczestnictwo 18 Pułku Piechoty w akcji „Wisła” w roku 1947. Etat dywizji zmieniał się jeszcze w roku 1948, 1949 aby w roku 1951 okrzepnąć w następującym składzie:

 

 - Dowództwo 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty – JW 2458 Kraków

 - 14 Kołobrzeski Pułk Piechoty – JW 1034 Tarnów

 - 16 Kołobrzeski Pułk Piechoty – JW 1597 Kraków

 - 18 Kołobrzeski Pułk Piechoty – JW 2721 Wadowice

 - 23 Kołobrzeski Pułk Artylerii Lekkiej – JW 1063 Bielsko

 - 5 dywizjon artylerii przeciwpancernej – JW 1172 Tarnów

 - 28 dywizjon artylerii przeciwlotniczej – JW 2285 Nowy Sącz

 - 26 batalion łączności – JW 2696 Kraków

 - 13 Kołobrzeski batalion saperów – JW 2467 Dębica

 - 41 kompania obrony przeciwchemicznej – Kraków

 - pluton zwiadu – Kraków

 - pluton samochodowy – Kraków

Skład 6 DP w roku 1951

 

W roku 1952 ze składu 6 DP wyszedł 23 Pułk Artylerii Lekkiej i przeszedł do 29 Dywizji Piechoty, zaś ze składu 29 DP przybył do składu 6 DP 134 Pułk Artylerii Lekkiej – JW 2722 Nowy Sącz. Pod koniec roku 1953 dywizja przeszła z Krakowskiego Okręgu Wojskowego do Warszawskiego Okręgu Wojskowego czyli OW nr I. Rok 1955 przyniósł sporo zmian w składzie 6 DP, Dowódca WOW rozformował w grudniu 1955, 18 Pułk Piechoty, 134 Pułk Artylerii Lekkiej, 26 batalion łączności. Aby uzupełnić skład dywizji włączono w  jej skład 30 batalion łączności z 12 Korpusu Piechoty, 23 Pułk Artylerii Lekkiej z 29 Dywizji Piechoty, 4 Pułk Piechoty z 2 Dywizji Piechoty. Wobec czego do roku 1957 skład dywizji przedstawiał się następująco:

 

 - Dowództwo 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty – JW 2458 Kraków

 - 4 Pułk Piechoty – JW 2729 Kielce

 - 14 Kołobrzeski Pułk Piechoty – JW 1034 Tarnów

 - 16 Kołobrzeski Pułk Piechoty – JW 1597 Kraków

 - 23 Kołobrzeski Pułk Artylerii Lekkiej – JW 1063 Bielsko

 - 5 dywizjon artylerii przeciwpancernej – JW 1172 Tarnów

 - 28 dywizjon artylerii przeciwlotniczej – JW 2285 Kraków

 - 30 batalion łączności – JW 2543 Kraków

 - 13 Kołobrzeski batalion saperów – JW 2467 Dębica

 - 41 kompania obrony przeciwchemicznej – Kraków

 - pluton zwiadu – Kraków

 - pluton samochodowy – Kraków

Skład 6 DP w roku 1957

 

Kres istnienia 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty przypadł na rok 1957, kiedy to w wojsku polskim postanowiono stworzyć nowy rodzaj dywizji, mianowicie dywizję powietrzno-desantową, zadecydowano że bazą dla nowego rodzaju dywizji będzie 6 DP. Wobec czego Minister Obrony Narodowej wydał rozkaz nr 0048/Org. z 15 czerwca 1957, w którym rozkazał przeformować Dywizję Piechoty na Dywizję Powietrzno-Desantową, skutkowało to rozkazem Dowódcy WOW nr 0044/Org. z dnia 26 czerwca 1957 w którym sprecyzowano że do 1 października 1957 należy przeformować 6 DP, w 6 DPD.

 

Poczet dowódców 6 DP:

 - p.o. płk Leon Kostiachin ( 15.VII.1944 – 04.IX.1944 )

 - gen. bryg. Genadij Szejpak ( 04.IX.1944 – 12.III.1946 )

 - płk Wiktor Sienicki ( 12.III.1946 -  1948 )

 - płk Leonid Łapiński ( 1.II.1950 – IX.1952 )

 - płk Kazimierz Peste ( IX.1952 - ? )

 - płk Korczuk ( ? - ? )

 - płk Hankiewicz ( ? - ? )