18.Batalion Rozpoznawczy (2021 – 2023)
18.Batalion Rozpoznawczy Ułanów Wileńskich im. płk. dypl. Józefa Szostaka (2023 – obecnie)
RYS HISTORYCZNY
Batalion rozpoczął swoje formowanie we wrześniu 2021 roku, początkowo w Przasnyszu. Dowódcą 18. Batalionu Rozpoznawczego został ppłk Piotr Michałowski. Dowódca wyjaśniał: „Formowanie jednostki ma trwać pięć lat. W pierwszej kolejności zostaną utworzone dowództwo i sztab 18. Batalionu Rozpoznawczego, następnie rozpoczną się przygotowania do ich certyfikacji." Początkowo miejscem sformowania był Przasnysz, jednak po roku, decyzją dowództwa, jednostka została przeniesiona do Białej Podlaskiej. Wybór lokalizacji nie był przypadkowy — w Białej Podlaskiej swoją siedzibę miały już inne jednostki podległe 18. Dywizji — batalion zmechanizowany 1. Brygady Pancernej i batalion transportowy 18. Pułku Logistycznego. Garnizon w Białej Podlaskiej, położony w niedalekiej odległości od granicy wschodniej, wzmacniał wschodnią flankę NATO. Batalion rozpoznawczy w swoich zadaniach ma zbieranie informacji na temat przeciwnika, terenu, warunków pogodowych. Te informacje, które zbiera, są potrzebne dowódcy dywizji do podjęcia prawidłowych decyzji — stąd popularne określenie „oczy i uszy dywizji". Żołnierze batalionu brali udział w ćwiczeniu „Żelazny Obrońca" oraz w operacji „Horyzont", a także realizowali zadania związane z ochroną infrastruktury krytycznej. W ramach ćwiczeń prowadzonych przez 18. Dywizję Zmechanizowaną, takich jak „Niedźwiedź 22", batalion współdziałał z pododdziałami sojuszniczymi — polskimi, amerykańskimi i brytyjskimi — wzmacniając interoperacyjność wojsk NATO. Szczególną rolę odgrywa zaangażowanie jednostki w ochronę pasa przygranicznego, gdzie żołnierze pełnią służbę w systemie rotacyjnym, utrzymując stałą gotowość operacyjną.
TRADYCJE, PATRON i ŚWIĘTA
Batalion dziedziczy tradycje 13. Pułku Ułanów Wileńskich, a jego patronem jest płk dypl. Józef Szostak — ostatni dowódca historycznego pułku w kampanii 1939 roku. Początki 13. Pułku Ułanów Wileńskich związane są z tworzonymi jesienią 1918 roku przez Polaków — mieszkańców ziem litewsko-białoruskich — pieszymi i konnymi oddziałami samoobrony. Miały one za zadanie przygotować grunt dla Niepodległej po ustąpieniu niemieckich wojsk okupacyjnych, a z drugiej strony walczyć z ciągnącymi ze wschodu wojskami bolszewickimi. Na czele tej inicjatywy, na mocy dekretu naczelnego wodza Józefa Piłsudskiego, stanął generał Władysław Wejtko, a szefem sztabu był major Stanisław Bobiatyński. 27 grudnia 1918 roku, w majątku Pośpieszka pod Wilnem, z oddziałów konnych Samoobrony Litwy i Białorusi sformowany został 1. Pułk Ułanów Wileńskich. Następnego dnia pułk przeniesiony został do garnizonu Wilno, do koszar na Antokolu. Po rozbrojeniu Niemców w Wilnie 31 grudnia 1918 roku pułk liczył 25 oficerów, 220 ułanów oraz 4 karabiny maszynowe. Korpus oficerski tworzyli: dowódca — rtm. Władysław Dąbrowski ps. „Dąb", dowódca 1. szwadronu — por. Adam Zahorski, dowódca 2. szwadronu — por. Olgierd Oskierko, dowódca 3. szwadronu — por. Konstanty Drucki-Lubecki (późniejszy dowódca Wileńskiej Brygady Kawalerii), dowódca oddziału karabinów maszynowych — rtm. Bronisław Wąsowski. Pułk był słynny ze służących w nim wielu tzw. „zagończyków", do których zaliczał się także jego pierwszy dowódca. W czerwcu 1919 roku otrzymał numer i nazwę — 13. Pułk Ułanów. Po wcieleniu do odrodzonego Wojska Polskiego pominięto przydomek „wileński", jednak od pierwszych dni swego istnienia pułk nosił go nieoficjalnie, podkreślając pochodzenie formacji. 18 marca 1930 roku Minister Spraw Wojskowych nadał jednostce oficjalną nazwę 13. Pułk Ułanów Wileńskich. Zaledwie kilka dni po sformowaniu pułk przeszedł chrzest bojowy. 1 stycznia 1919 roku, po ustąpieniu wojsk niemieckich, pułk ułanów wileńskich wraz z pułkiem piechoty obsadził Wilno. Już następnego dnia doszło w rejonie Nowej Wilejki do walki z podchodzącą armią bolszewicką. Oba pułki do 5 stycznia broniły miasta, ale wskutek zdecydowanej przewagi bolszewików musiały je opuścić. Pułk wziął następnie udział w wojnie polsko-bolszewickiej, odznaczając się licznymi zagonami i rajdami na tyły przeciwnika. 29 czerwca 1919 roku gen. Edward Rydz-Śmigły wręczył w Wilnie delegacji pułku, przybyłej z frontu, sztandar ufundowany przez społeczeństwo ziemi wileńskiej. Kluczowym momentem w dziejach formacji była bitwa pod Janowem koło Sokółki. 25 lipca 1920 roku 13. Pułk Ułanów stoczył z bolszewikami ciężką bitwę pod Janowem — data ta stała się później świętem pułkowym. Święto pułkowe 25 lipca zostało ustanowione w 1928 roku i upamiętnia właśnie tę zwycięską bitwę. Po wyprawie kijowskiej w 1920 roku w pułku znalazło się wielu ułanów z rozwiązanego Tatarskiego Pułku Ułanów im. płk. Mustafy Achmatowicza, stąd przejął on jego tradycje. Wątki tatarskie trwale wpisały się w kulturę pułkową — w II RP istniał nawet osobny szwadron tatarski w strukturze pułku. Pod koniec 1922 roku pułk został przeniesiony do Nowej Wilejki pod Wilnem, gdzie przebywał do końca istnienia II RP. Pułk Ułanów Wileńskich przodował w wyszkoleniu bojowym, wykształceniu obywatelskim i dyscyplinie wojskowej wśród formacji kawaleryjskich. Od 1922 roku pułk stacjonował w Nowej Wilejce. W 1927 roku minister spraw wojskowych marszałek Józef Piłsudski ustalił i zatwierdził 30 kwietnia jako datę święta pułkowego, którą w 1928 roku zmienił na 25 lipca. W wojnie obronnej 1939 roku 13. Pułk Ułanów Wileńskich pod dowództwem ppłk. dypl. Józefa Szostaka walczył w składzie Wileńskiej Brygady Kawalerii płk. dypl. Konstantego Druckiego-Lubeckiego — tego samego oficera, który w 1918 roku był dowódcą 3. szwadronu jeszcze jako porucznik.
We wrześniu 2023 roku chorągiew Wojska Polskiego uroczyście przekazano w Białej Podlaskiej żołnierzom 18. Batalionu Rozpoznawczego — symbolizującą przywiązanie do tradycji, honoru i męstwa żołnierzy. W lipcu 2024 roku odbyła się szczególnie ważna uroczystość. 25 lipca w parku Radziwiłłowskim w Białej Podlaskiej świętował 18. Batalion Rozpoznawczy. Uroczystość była okazją do wręczenia jednostce Proporca Dowódcy Batalionu. Wręczenia dokonał dowódca 18. Dywizji Zmechanizowanej gen. dyw. Arkadiusz Szkutnik. Tego dnia odczytano decyzje Ministra Obrony Narodowej dotyczące nadania batalionowi nazwy wyróżniającej „13. Pułku Ułanów Wileńskich" oraz imienia płk. dypl. Józefa Szostaka. Od tej pory pełna nazwa jednostki brzmi: 18. Batalion Rozpoznawczy Ułanów Wileńskich im. płk. dypl. Józefa Szostaka.
DECYZJA Nr 157/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 8 grudnia 2023 r. w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji, nadania imienia patrona, przyjęcia nazwy wyróżniającej oraz ustanowienia Święta 18. Batalionu Rozpoznawczego
Na podstawie art. 2 pkt 1 i 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1438), art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 2305 oraz z 2023 r. poz. 347, 641, 1615, 1834 i 1872) oraz § 1 pkt 7 lit. d i § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. poz. 426 oraz z 2014 r. poz. 933), w związku z § 3-5 decyzji Nr 98/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 lipca 2022 r. w sprawie dziedziczenia i kultywowania tradycji oręża polskiego (Dz. Urz. Min. Obr. Nar. poz. 113), ustala się, co następuje:
§1. 18. Batalion Rozpoznawczy:
1) przejmuje i z honorem kultywuje dziedzictwo tradycji 13. Pułku Ułanów Wileńskich (1918 - 1939);
2) otrzymuje imię płk. dypl. Józefa Szostaka;
3) przyjmuje nazwę wyróżniającą „18. Batalion Rozpoznawczy Ułanów Wileńskich”.
§2. Ustanawia się Święto 18. Batalionu Rozpoznawczego Ułanów Wileńskich w dniu 25 lipca.
§3. Decyzja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
DECYZJA Nr 37/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie wprowadzenia proporca rozpoznawczego, odznaki pamiątkowej, oznaki rozpoznawczej oraz proporczyka na beret żołnierzy 18. Batalionu Rozpoznawczego Ułanów Wileńskich im. płk. dypl. Józefa Szostaka
Na podstawie art. 2 pkt 1 i 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 1438) oraz § 1 pkt 7 lit. d i § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. poz. 426 oraz z 2014 r. poz. 933), w związku z § 22, § 31 oraz § 34 pkt 2 i 4 lit. a i b rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie określenia innych znaków używanych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 689, z 2013 r. poz. 1636, z 2020 r. poz. 2193 oraz z 2023 r. poz. 1730), po zasięgnięciu opinii Komisji Historycznej do Spraw Symboliki Wojskowej i Tradycji Orężnych Ministerstwa Obrony Narodowej, ustala się, co następuje:
§1. Wprowadza się:
1) proporzec rozpoznawczy, zwany dalej „proporcem”, Dowódcy 18. Batalionu Rozpoznawczego Ułanów Wileńskich im. płk. dypl. Józefa Szostaka, zwanego dalej „18 br”;
WZÓR PROPORCA ROZPOZNAWCZEGO DOWÓDCY
18. BATALIONU ROZPOZNAWCZEGO UŁANÓW WILEŃSKICH
IM. PŁK. DYPL. JÓZEFA SZOSTAKA
2) odznakę pamiątkową 18 br, zwaną dalej „odznaką”;
3) oznakę rozpoznawczą 18 br, zwaną dalej „oznaką”;
4) proporczyk na beret żołnierzy 18 br, zwany dalej „proporczykiem”.
§2. Zatwierdza się:
1) wzór proporca określony w załączniku nr 1;
2) wzór odznaki określony w załączniku nr 2;
5) wzór legitymacji odznaki określony w załączniku nr 3;
6) wzór oznaki:
a) na mundur wyjściowy określony w załączniku nr 4,
b) na mundur polowy określony w załączniku nr 5;
WZÓR OZNAKI ROZPOZNAWCZEJ
18. BATALIONU ROZPOZNAWCZEGO UŁANÓW WILEŃSKICHIM. PŁK. DYPL. JÓZEFA SZOSTAKA
NA MUNDUR WYJŚCIOWY I POLOWY
7) wzór proporczyka określony w załączniku nr 6.
WZÓR PROPORCZYKA NA BERET ŻOŁNIERZY
18. BATALIONU ROZPOZNAWCZEGO UŁANÓW WILEŃSKICH IM. PŁK. DYPL. JÓZEFA SZOSTAKA
§3. Nadaje się regulamin odznaki określony w załączniku nr 7.
REGULAMIN ODZNAKI PAMIĄTKOWEJ
18. BATALIONU ROZPOZNAWCZEGO UŁANÓW WILEŃSKICH IM. PŁK. DYPL. JÓZEFA SZOSTAKA
2. Odznaka, o wymiarach 40x40 mm, jest bezpośrednim odwzorowaniem historycznej odznaki pamiątkowej 13. Pułku Ułanów Wileńskich, którego tradycje dziedziczy 18 br, zatwierdzonej rozkazem Ministra Spraw Wojskowych z dnia 24 kwietnia 1924 r. (Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 16, poz. 243). Odznaka ma kształt krzyża maltańskiego pokrytego emalią żłobkowaną barwy różowej. Pośrodku krzyża znajduje się złocony ryngraf z wizerunkiem Matki Boskiej Ostrobramskiej.
§4. Decyzja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
STRUKTURA
POCZET DOWÓDCÓW
- ppłk Piotr Michałowski (IX.2021 – 25.XI.2024)
- ppłk Paweł Szymański (25.XI.2024 – 23.VII.2026)
- ppłk Barbara Śliwa (23.VII.2026 – obecnie)
PODPORZĄDKOWANIE
18.Dywizja Zmechanizowana im. gen. broni Tadeusza Buka (2021 – obecnie)
© Copyright by www.jednostki-wojskowe.pl Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i publikowanie w całości oraz w części bez zgody autora zabronione. Wszystkie teksty, artykuły, fotografie, oraz pozostałe materiały zamieszczone na stronie www.jednostki-wojskowe.pl objęte są prawami autorskimi.