jednostki-wojskowe.pl

1.Brygada Rakiet (2023 - 2025)
1.Brygada Rakiet im. gen. bryg. Józefa Longina Sowińskiego (2025 – obecnie)

RYS HISTORYCZNY

Po rozformowaniu ostatniego dywizjonu rakietowego w Wojsku Polskim (ok. 2005–2007 r.) przez blisko 18 lat Siły Zbrojne RP nie dysponowały żadną jednostką artylerii rakietowej dalekiego zasięgu zdolną do rażenia celów na głębokości operacyjnej. Sytuacja zmieniła się po 2022 roku, gdy inwazja Rosji na Ukrainę unaoczniła znaczenie precyzyjnych systemów rakietowych — w szczególności wyrzutni M142 HIMARS, które stały się jednym z symboli skutecznej obrony Ukrainy.

W 2019 roku Polska podpisała z rządem USA umowę w trybie FMS (Foreign Military Sales) na zakup pierwszego dywizjonu wyrzutni HIMARS — łącznie 20 wyrzutni (w tym 18 bojowych i 2 szkoleniowe), wozy amunicyjne, pojazdy dowodzenia, wozy zabezpieczenia technicznego oraz zapas amunicji rakietowej GMLRS, pocisków balistycznych ATACMS i amunicji szkoleniowej LCRRPR. Pierwsze wyrzutnie dotarły do Polski w maju 2023 roku.

Decyzję o sformowaniu 1.Brygady Rakiet podpisał ówczesny Minister Obrony Narodowej Mariusz Błaszczak w dniu 27 lipca 2023 roku na poligonie Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia w Toruniu. Tego samego dnia odbyło się pierwsze w historii Wojska Polskiego strzelanie z polskich wyrzutni M142 HIMARS — było to kulminacyjne wydarzenie trzytygodniowego szkolenia polskich załóg pod okiem amerykańskich instruktorów.

Jednocześnie z brygadą powołano Akademię HIMARS w ramach toruńskiego CSAiU — ośrodek szkolenia wzorowany na Akademii Abrams, odpowiedzialny za kształcenie dowódców, operatorów uzbrojenia i kierowców wyrzutni HIMARS.

Brygada stacjonuje w dwóch garnizonach, oba historycznie związane z wojskami rakietowymi i artylerią:

Toruń — siedziba Dowództwa Brygady, w kompleksie wojskowym przy ulicy Sobieskiego, obok Akademii HIMARS i Centrum Szkolenia Wojsk Rakietowych i Artylerii (dawne CSAiU). Toruń jest kolebką polskiej artylerii — tradycje szkolenia artyleryjskiego sięgają tu 1921 roku, gdy powstał Obóz Szkolny Artylerii. Na północnym skraju poligonu toruńskiego powstaje obozowisko kontenerowe (30 ha, docelowo ok. 500 żołnierzy), a do 2029 roku zaplanowano budowę stałych koszar w rejonie Stawek Południowych z nowym połączeniem drogowym z ul. Łódzką.

Orzysz — miejsce stacjonowania 1.dywizjonu Rakiet (1 dR), wyposażonego w wyrzutnie M142 HIMARS. Garnizony na Mazurach mają bogatą tradycję rakietową: to właśnie w Orzyszu w 1961 roku sformowano 32.Brygadę Artylerii (późniejszą 32.Brygadę Rakiet Operacyjno-Taktycznych), która jako pierwsza polska jednostka odpalała rakiety bojowe klasy ziemia-ziemia na poligonie Kapustin Jar w ZSRR (1 września 1962 r.).

1.Brygada Rakiet podlega bezpośrednio Dowództwu Generalnemu Rodzajów Sił Zbrojnych — nie jest więc przypisana do konkretnej dywizji, co podkreśla jej znaczenie jako jednostki szczebla operacyjnego, zdolnej do wspierania różnych komponentów wojsk lądowych. Warto odnotować, że pierwotnie (w lipcu 2023) zapowiadano jej podporządkowanie 16. Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej, jednak ostatecznie zdecydowano o bezpośredniej podległości pod DGRSZ, co daje brygadzie większą elastyczność operacyjną.

Brygada jest nadal w trakcie formowania. Proces przebiega etapowo:

• Etap I (2023–2025): sformowanie dowództwa brygady, 1.dywizjonu Rakiet (1.dR) w Orzyszu, rozpoczęcie tworzenia 2.dywizjonu Rakiet w Toruniu. W pierwszym etapie w jednostce służy ok. 500 żołnierzy.
• Etap II (w trakcie): formowanie batalionu logistycznego, 2.dywizjonu Rakiet.
• Etap III (planowany): sformowanie 3 i 4 dywizjonu Rakiet.

Najważniejsze ćwiczenia i wydarzenia

• Lipiec 2023 — premierowe strzelanie polskich wyrzutni M142 HIMARS na poligonie w Toruniu. Ćwiczenie było finałem trzytygodniowego szkolenia polskich załóg pod okiem instruktorów z US Army. Tego samego dnia podpisano decyzję o utworzeniu brygady.
• Listopad 2025 — ćwiczenia „Dzielny Aligator-25" — 1.Brygada Rakiet wspólnie z 8.Kujawsko-Pomorską Brygadą Obrony Terytorialnej przeprowadziła ćwiczenia taktyczne w województwie kujawsko-pomorskim. 83. i 84. batalion lekkiej piechoty WOT zapewniały rozpoznanie, zabezpieczenie tras przemarszu i ochronę rejonów rozwinięcia wyrzutni HIMARS. WOT wykorzystywał zestawy bezzałogowe FlyEye 3.6 do wsparcia strzelań i oceny skutków rażenia baterii 1.dywizjonu Rakiet. Ćwiczenie pokazało zdolność do współdziałania z komponentem terytorialnym.
• 2026 — ćwiczenia DYNAMIC FRONT – 26 (Rumunia) — żołnierze 1.Brygady Rakiet uczestniczyli w międzynarodowym ćwiczeniu NATO „Dynamic Front – 26" w Rumunii. Celem było sprawdzenie gotowości bojowej, precyzji oraz synchronizacji działań artyleryjskich, w tym systemów HIMARS/HOMAR-A z 1.Brygady Rakiet współpracujących z haubicami K9 z 18.Brygady Artylerii. To ćwiczenie potwierdziło zdolność brygady do integracji w wielonarodowym środowisku operacyjnym NATO.

1.Brygada Rakiet jest kluczowym elementem polskiego systemu odstraszania i obrony. Jej zdolność do rażenia celów na głębokości operacyjnej (kilkuset kilometrów) zmienia jakościowo potencjał polskich wojsk lądowych. W NATO-wskiej koncepcji odstraszania, jednostki zdolne do precyzyjnego, głębokiego uderzenia rakietowego stanowią jeden z filarów „denial" — uniemożliwiania przeciwnikowi swobody manewru i koncentracji sił.

Polska, docelowo posiadająca setki wyrzutni HIMARS i HOMAR-K rozmieszczonych w brygadach rakiet i dywizjonach przy brygadach artylerii, stanie się jednym z najsilniejszych komponentów artylerii rakietowej w Europie.

TRADYCJE, PATRON i ŚWIĘTA

DECYZJA Nr 145/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 14 października 2025 r. w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji, nadania imienia patrona oraz ustanowienia Święta 1. Brygady Rakiet

Na podstawie art. 2 pkt 1 i 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 445), art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2025 r. poz. 825, 1014 i 1080) oraz § 1 pkt 7 lit. d i § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. poz. 426 oraz z 2014 r. poz. 933), w związku z § 3 i § 4 decyzji Nr 98/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 lipca 2022 r. w sprawie dziedziczenia i kultywowania tradycji oręża polskiego (Dz. Urz. Min. Obr. Nar. poz. 113), ustala się, co następuje:

§1. Brygada Rakiet:

1) przejmuje i z honorem kultywuje dziedzictwo tradycji:

a) I Polskiego Korpusu Rakietników (1822-1831),
b) półbaterii rakietników konnych (1822-1831),
c) półkompanii rakietników pieszych (1822-1831),
d) kompanii rakietników pieszych (1831),
e) plutonu rakietników konnych (1831),
f) 3 i 4 plutonu rakietników (1864),
g) 23. Szkolnego Dywizjonu Artylerii (1956-1965),
h) 32. Łużyckiej Brygady Artylerii (1961-1989),
i) 32. Ośrodka Szkolenia Artylerii (1961-1977),
j) 32. Łużyckiej Szkolnej Brygady Artylerii (1976-1989),
k) 32. Ośrodka Szkolenia Specjalistów Wojsk Rakietowych i Artylerii (1989-1996),
l) 44. Dywizjonu Rakiet Taktycznych (1967-1992);

2) otrzymuje imię gen. bryg. Józefa Longina Sowińskiego.

§2. Ustanawia się Święto 1. Brygady Rakiet w dniu 6 września.
§3. Decyzja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Zgodnie z Decyzją Nr 145/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 października 2025 roku, patronem brygady został generał brygady Józef Longin Sowiński.

Sowiński urodził się 14 marca 1777 roku w Warszawie. Uczył się w Szkole Rycerskiej. Po wybuchu insurekcji kościuszkowskiej wstąpił do wojska powstańczego i walczył o Warszawę. W 1812 roku uczestniczył w wyprawie Napoleona na Moskwę, podczas której stracił nogę. Po powrocie został dyrektorem Arsenału Budowniczego w Królestwie Polskim, a od 1820 roku, w stopniu pułkownika, pełnił funkcję komendanta wojskowej Szkoły Aplikacyjnej.

Po wybuchu powstania listopadowego, w lipcu 1831 roku, na własną prośbę objął dowodzenie obroną reduty na Woli. 22 sierpnia awansowano go na generała brygady. 6 września 1831 roku główne uderzenie rosyjskie skierowano na Wolę. Kilkugodzinna heroiczna obrona prowadzona przez gen. Sowińskiego nie miała szans powodzenia wobec miażdżącej przewagi wroga. Generał Sowiński zginął na posterunku bojowym z bronią w ręku, zakłuty bagnetami przez żołnierzy rosyjskich. Po śmierci stał się jednym z bohaterów narodowych tamtej epoki — symbolem honoru, ofiarności i walki do ostatniego naboju.

Wybór Sowińskiego na patrona nie jest przypadkowy: artylerzysta, wykładowca i bohater — łączy tradycje szkoleniowe (Toruń jako ośrodek artyleryjski) z duchem walki do końca.

DECYZJA Nr 159/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 4 listopada 2025 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej, oznaki rozpoznawczej oraz proporczyka na beret żołnierzy, 1. Brygady Rakiet im. gen. bryg. Józefa Longina Sowińskiego

Na podstawie art. 2 pkt 1 i 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 445) oraz § 1 pkt 7 lit. d i § 2 pkt 14 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 lipca 1996 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. poz. 426 oraz z 2014 r. poz. 933), w związku z § 34 pkt 2 i 4 lit. a i b rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie określenia innych znaków używanych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1073), po zasięgnięciu opinii Komisji Historycznej do Spraw Symboliki Wojskowej i Tradycji Orężnych, ustala się, co następuje:

§1. Wprowadza się:

1) odznakę pamiątkową, zwaną dalej „odznaką”, 1. Brygady Rakiet im. gen. bryg. Józefa Longina Sowińskiego, zwanej dalej „1 BR”;
2) oznakę rozpoznawczą 1 BR, zwaną dalej „oznaką”;
3) proporczyk na beret żołnierzy 1 BR, zwany dalej „proporczykiem”.

§2. Zatwierdza się:

1) wzór odznaki określony w załączniku nr 1;
2) wzór legitymacji odznaki określony w załączniku nr 2;
3) wzór oznaki:

a) na mundur wyjściowy określony w załączniku nr 3,
b) na mundur polowy określony w załączniku nr 4;

 
WZÓR OZNAKI ROZPOZNAWCZEJ
1. BRYGADY RAKIET IM. GEN. BRYG. JÓZEFA LONGINA SOWIŃSKIEGO
NA MUNDUR WYJŚCIOWY I POLOWY

4) wzór proporczyka określony w załączniku nr 5.

WZÓR PROPORCZYKA NA BERET ŻOŁNIERZY
1. BRYGADY RAKIET IM. GEN. BRYG. JÓZEFA LONGINA SOWIŃSKIEGO

§3. Nadaje się regulamin odznaki określony w załączniku nr 6.

REGULAMIN ODZNAKI PAMIĄTKOWEJ
1. BRYGADY RAKIET IM. GEN. BRYG. JÓZEFA LONGINA SOWIŃSKIEGO

2. Odznaka, o wymiarach 40x40 mm, ma kształt krzyża maltańskiego ze złotym obramowaniem. Ramiona krzyża podzielone są w słup na dwa równe pola, z których lewe jest barwy czarnej, a prawe barwy zielonej. Na górnym ramieniu krzyża znajduje się czerwona cyfra „1”, na lewym i prawym ramieniu umieszczono czerwone litery „B” i „R”. Użyte elementy stanowią skrót nazwy 1 BR. Na dolnym ramieniu krzyża znajduje się czerwona liczba „2023” – data sformowania 1 BR. Zastosowane kolory czerwony, czarny i zielony nawiązują do tradycyjnych barw jednostek artyleryjskich z okresu II Rzeczypospolitej. W centralnej części krzyża umieszczono dwie skrzyżowane rakiety koloru stalowego ze złotym obrysem, będące symbolem nawiązującym do specyfiki zadań 1 BR. Tło odznaki wypełnia złoty wieniec laurowy – symbol zwycięstwa.

§4. Decyzja wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

STRUKTURA

POCZET DOWÓDCÓW

 - płk Marek Wasielewski (2023 – 11.06.2026)
 - płk Piotr Kobyłecki (11.06.2026 – obecnie)

PODPORZĄDKOWANIE
Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych (2023 – obecnie)

 

© Copyright by www.jednostki-wojskowe.pl   Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i publikowanie w całości oraz w części bez zgody autora zabronione. Wszystkie teksty, artykuły, fotografie, oraz pozostałe materiały zamieszczone na stronie www.jednostki-wojskowe.pl objęte są prawami autorskimi.