133.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej (1956 - 1957)
50.Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej (1957 - 1963)
133.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej (1963 - 1967)
15.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej (1967 - 1994)
15.Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy (1994 - obecnie)
 
 
RYS HISTORYCZNY
 
Rodowód pułku sięga roku 1956, kiedy to na podstawie Rozkazu Ministra Obrony Narodowej nr 0026/Org z dnia 4 września 1956 roku sformowano w terminie do 20 grudnia 1956 roku 133.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej według etatu nr 4/132 o stanie osobowym 939 żołnierzy i 8 pracowników cywilnych. Pułk sformowano w m. Ełk i był on jednostką szczebla okręgowego podporządkowaną Dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego.
Jeszcze pod koniec 1956 roku Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP nr 0244/Org z dnia 13 grudnia 1956 roku wprowadzono Wykaz Dodatkowy do etatu zwiększający stan osobowy pułku o 66 żołnierzy.
W 1957 roku zapadła decyzja o znacznej redukcji okręgowych jednostek przeciwlotniczych, w związku z tym na mocy Rozkazu Ministra Obrony Narodowej nr 0025/Org z dnia 2 kwietnia 1957 roku pułk przeformowano na dywizjon według etatu nr 4/174 o stanie osobowym 517 żołnierzy i 3 pracowników cywilnych oraz przemianowano go na 50.Dywizjon Artylerii Przeciwlotniczej, również w rozkazie tym napisano by jednostkę przenieść do Giżycka. 
Przeniesienie jednostki do Giżycka jednak nie doszło do skutku, Rozkazem Ministra Obrony Narodowej nr 041/Org z dnia 27 maja 1957 roku anulowano decyzję o zmianie miejsca postoju i jednostka pozostała w Ełku.
W ostatnim kwartale 1958 roku dywizjon został przeformowany na podstawie Rozkazu Ministra Obrony Narodowej nr 0010/Org z dnia 2 października 1958 roku w terminie do dnia 1 grudnia 1958 roku przeszedł na etat nr 4/212 o stanie 640 żołnierzy i 4 pracowników cywilnych.
Stan taki utrzymał się dwa lata, po tym okresie zredukowano stan jednostki, na mocy Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP nr 077/Org z dnia 19 września 1960 roku dywizjon otrzymał etat nr 4/224 o stanie 384 żołnierzy i 4 pracowników cywilnych, przeformowanie miało być wykonane do 1 grudnia 1960 roku.
Ważnym momentem z punktu widzenia obecnej historii jednostki jest rok 1963. Na podstawie Rozkazu Dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego nr 04/Org z dnia 18 kwietnia 1963 roku jednostka przeszła do nowego miejsca postoju w m. Gołdap, przebazowanie ukończono 10 czerwca 1963 roku.
Po przeniesieniu do Gołdapi na mocy Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego nr 0133/Org z dnia 13 września 1963 roku dywizjon przeformowano na powrót na pułk, jednostka otrzymała etat nr 4/260 o stanie osobowym 419 żołnierzy i 8 pracowników cywilnych oraz powróciła do nazwy 133.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej. Termin zmian określono na do dnia 31 października 1963 roku.
Celem podtrzymania i kultywowania tradycji na mocy Rozkazu Ministra Obrony Narodowej nr 025/MON z dnia 30 września 1967 roku pułk przemianowano na 15.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej.
W związku z wprowadzeniem nowego systemu numeracji etatów z dniem 1 stycznia 1969 roku etat nr 4/260 przenumerowano na etat nr 32/004. Jednostka otrzymała numer identyfikacyjny 32-2-14 (numeracja tego typu była używana w Siłach Zbrojnych PRL w latach 70-tych).
Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP nr 023/Org z dnia 24 lutego 1973 roku w terminie do 31 grudnia 1973 roku dla 15.paplot do etatu nr 32/004 dodano Wykaz Dodatkowy nr 1. 
Kolejne przeformowanie jednostki nastąpiło na podstawie Zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego WP nr 042/Org z dnia 22 maja 1974 roku, pułk przeformowano na etat wojenno-pokojowy nr 32/039 o stanie osobowym 636 żołnierzy i 8 pracowników cywilnych i Wykaz Dodatkowy nr 2. Termin przeformowania określono na 31 grudnia 1974 roku.
Jak się okazało struktura pułku przyjęta w 1974 roku przetrwała ponad 6 lat, następnego przeformowania dokonano Zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego WP nr 013/Org z dnia 6 maja 1980 roku, wtedy to przeformowano pułk w terminie do 15 marca 1981 roku na etat wojenno-pokojowy nr 32/035 o stanie 522 żołnierzy.
Jednostka pod obecną jej nazwą istnieje od roku 1994. Wtedy to pułk otrzymał nowy etat, a jednostką z której był przeformowany był 15.Pułk Artylerii Przeciwlotniczej.  Zarządzeniem Dowódcy WOW nr 05/Org z 28 stycznia 1994 roku, pułk został przekazany w podporządkowanie 15.Dywizji Zmechanizowanej. Pod koniec roku 1994 pułk otrzymał sztandar wojskowy. Do roku 1996 w strukturach pułku funkcjonowała Okręgowa Szkoła Podoficerska i Młodszych Specjalistów, która następnie została rozformowana. Od roku 2000 pułk został przekazany do 1.Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej. Decyzją Ministra Obrony Narodowej Nr Z-6/Org./P1 z dnia 15 lutego 2011 roku pułk został przekazany ze składu 1.Dywizji Zmechanizowanej w bezpośrednie podporządkowanie pod Dowódcę Wojsk Lądowych. Jednak w związku z rozformowaniem Dowództwa Wojsk Lądowych, pułk ponownie powrócił na szczebel dywizji, tym razem jednak pułk trafił do 16.Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Króla Kazimierza Jagiellończyka.
 
TRADYCJE, PATRON i ŚWIĘTA
 
Nazwę wyróżniającą  „Gołdapski” pułk otrzymał decyzją nr 76/MON z 4 sierpnia 1994, tą samą decyzją ustanowiono święto pułku na dzień 7 maja.
 
DECYZJA Nr 263/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 4 października 2002 r. w sprawie przejęcia dziedzictwa przez 15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy.
 
W związku z rozformowaniem 1 Modlińskiego Pułku Przeciwlotniczego, w celu zachowania tradycji orężnych tego oddziału, na podstawie postanowień rozkazu Nr 1/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 stycznia 1991 r. w sprawie dziedziczenia i kultywowania tradycji oręża polskiego (Dz. Rozk. MON poz. 1), polecam :
 
1. 15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy przejmuje dziedzictwo i z honorem kontynuuje tradycje:
1) 15 Baterii Motorowej Artylerii Przeciwlotniczej (1939);
2) 8 Baterii Przeciwlotniczej 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1939);
3) 1 Samodzielnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1943-1944);
4) 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1944-1945);
5) 1 Szkolnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1945-1946);
6) 4 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1951-1964);
7) 1 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1964-1967);
8) 1 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1967-1995);
9) 1 Modlińskiego Pułku Przeciwlotniczego (1966-2000);
10) 15 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej 1 DAPlot. (1944-1945);
11) 32 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej 18 DP (1951-1956);
12) 133 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1956-1957 i 1963-1967);
13) 50 Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1957-1963);
14) Szkoły Podoficerów Artylerii Przeciwlotniczej nr 6 (1957-1973);
15) 15 Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1967-1994).
 
2. Traci moc decyzja Nr 22/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 marca 1996 r. w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji, nadania nazwy wyróżniającej oraz ustanowienia dorocznego Święta 1 Pułku Przeciwlotniczego w Modlinie (Dz. Rozk. MON poz. 137).
 
DECYZJA Nr 170/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 6 maja 2011 r. w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji 2. Zachodniopomorskiego pułku przeciwlotniczego przez 15. Gołdapski pułk przeciwlotniczy
 
1. 15. Gołdapski pułk przeciwlotniczy przejmuje i z honorem kultywuje dziedzictwo tradycji:
1) 2. dywizjonu artylerii przeciwlotniczej (1926-1939);
2) 15. baterii motorowej artylerii przeciwlotniczej (1939);
3) 8. baterii przeciwlotniczej 1. pułku artylerii przeciwlotniczej (1939);
4) 1. samodzielnego dywizjonu artylerii przeciwlotniczej (1943-1944);
5) 1. pułku artylerii przeciwlotniczej (1944-1945);
6) 15. pułku artylerii przeciwlotniczej 1. DAPlot. (1944-1945);
7) 75. pułku artylerii przeciwlotniczej (1944-1952 i 1965-1990);
8) 82. pułku artylerii przeciwlotniczej 16. DAPlot. (1952-1965);
9) 16. dywizjonu artylerii przeciwlotniczej (1945);
10) 1. szkolnego dywizjonu artylerii przeciwlotniczej (1945-1946);
11) 2. pułku artylerii przeciwlotniczej 2. Warszawskiej Dywizji Pancernej II Korpusu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (1945-1947);
12) 32. dywizjonu artylerii przeciwlotniczej 18. DP (1951-1956);
13) 4. dywizjonu artylerii przeciwlotniczej (1951-1964);
14) 133. pułku artylerii przeciwlotniczej (1956-1957 i 1963-1967);
15) 50. dywizjonu artylerii przeciwlotniczej (1957-1963);
16) Szkoły Podoficerów Artylerii Przeciwlotniczej nr 6 (1957-1973);
17) 1. dywizjonu artylerii przeciwlotniczej (1964-1967);
18) 1. Modlińskiego pułku przeciwlotniczego (1966-2000);
19) 1. pułku artylerii przeciwlotniczej (1967-1995);
20) 15. pułku artylerii przeciwlotniczej (1967-1994);
21) 99. pułku artylerii przeciwlotniczej (1990-1996);
22) 2. Zachodniopomorskiego pułku przeciwlotniczego (1996-2010).
 
2. Traci moc decyzja Nr 263/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 października 2002 r. w sprawie przejęcia dziedzictwa przez 15 Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy (Dz. Urz. MON Nr 19, poz. 174).
 
Decyzja Nr 247/MON z dnia 9 września 2013 r. w sprawie przejecia dziedzictwa tradycji przez 15. Goldapski Pułk Przeciwlotniczy
 
1. 15. Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy i niżej wymienione pododdziały wchodzące w jego skład, przejmują i z honorem kontynuują tradycje jednostek przeciwlotniczych:

1) 15.Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy przejmuje tradycje:

a) 15. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1944-1945),
b) 32. Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej 18. Dywizji Piechoty (1951-1956),
c) 133. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1956-1957 i 1963-1967),
d) 50. Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1957-1963),
e) Szkoły Podoficerów Artylerii Przeciwlotniczej nr 6 (1957-1973),
f) 15. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1967-1994);

2) 1. Dywizjon Przeciwlotniczy przejmuje tradycje:

a) 2. Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1926-1939),
b) 75. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1944-1952 i 1965-1990),
c) 16. Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1945),
d) 82. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej 16. Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej (1952-1965),
e) 2. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej 2.Warszawskiej Dywizji Pancernej 2. Korpusu Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie (1945-1947),
f) 99. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1990-1996),
g) 2. Zachodniopomorskiego Pułku Przeciwlotniczego (1996-2010);

3) 2. Dywizjon Przeciwlotniczy:

a) przejmuje tradycje:
– 13.Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej 16. Dywizji Piechoty (1950-1967),
– 13. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej 16. Kaszubskiej Dywizji Pancernej (1967-1992),
– 13. Elbląskiego Pułku Przeciwlotniczego (1992-2011),
b) przyjmuje wyróżniającą nazwę „Elbląski”;

4) 3. Dywizjon Przeciwlotniczy przejmuje tradycje:

a) 15. Baterii Artylerii Przeciwlotniczej (1939),
b) 8. Baterii Przeciwlotniczej 1. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej(1939),
c) 1. Samodzielnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1943-1944),
d) 1. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1945-1946),
e) 1. Szkolnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1945-1946),
f) 4. Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1951-1964),
g) 1. Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej (1964-1967),
h) 1. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej (1967-1995),
i) 1. Modlińskiego Pułku Przeciwlotniczego (1996-2000).
 
2. Traci moc decyzja Nr 170/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 maja 2011 r. w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji 2. Zachodniopomorskiego Pułku Przeciwlotniczego przez 15. Gołdapski Pułk Przeciwlotniczy w Gołdapi (Dz. Urz. Min. Obr. Nar. Nr 10, poz. 134).
 
 
Oznaka rozpoznawcza na mundur 15.pplot
 
proporczyk 15.pplot
 
DECYZJA Nr 99/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 29 marca 2012 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej oraz proporczyka na beret 15. Gołdapskiego Pułku Przeciwlotniczego
 
1. Wprowadza się odznakę pamiątkową, zwaną dalej „odznaką”, oraz proporczyk na beret, zwany dalej „proporczykiem”, 15. Gołdapskiego Pułku Przeciwlotniczego.
 
REGULAMIN ODZNAKI PAMIĄTKOWEJ
15. GOŁDAPSKIEGO PUŁKU PRZECIWLOTNICZEGO - / W Y C I Ą G /
 
2. Odznakę pamiątkową stanowią wypukła lufa armatnia skrzyżowana z rakietą barwy złotej. Na nie nałożony jest herb miasta Gołdap. Umieszczenie herbu jest wyrazem przywiązania żołnierzy pułku do miasta stacjonowania, współdziałania ze społeczeństwem oraz zaangażowania w życie społeczne i kulturalne gminy oraz regionu. Nad herbem znajduje się prostokątna, żółto-zielona (tradycyjne barwy przeciwlotników) płytka emaliowana z numerem „15”.
 
STRUKTURA
 
- dowództwo 15.pplot
 - sztab
 - bateria dowodzenia
 - 1. dywizjon przeciwlotniczy
 - 2. Elbląski dywizjon przeciwlotniczy - Elbląg 
 - 3. dywizjon przeciwlotniczy
 - batalion logistyczny
 
POCZET DOWÓDCÓW
 
 - ppłk dypl. Władysław Frydrych (1994 – 23.I.1998)
 - płk dypl. Zbigniew Banach (23.I.1998 - 18.VII.2005)
 - płk Jerzy Pałubiak (18.VII.2005 - 1.X.2007)
 - płk Bogusław Musiał (1.X.2007 – 16.XII.2013)
 - cz. p.o. ppłk dypl. Witold Kałamarz (16.XII.2013 - 1.IV.2014)
 - płk dypl. Witold Kałamarz (1.IV.2014 - ?)
 - cz. p.o. ppłk Radosław Kudraj (? - 19.I.2017)
 - płk Sławomir Kojło (19.I.2017 - obecnie)
 
PODPORZĄDKOWANIE
Warszawski Okręg Wojskowy (1956 - 1994)
15.Warmińsko-Mazurska Dywizja Zmechanizowana im. Króla Władysława Jagiełły (1994 – 20.VII.2000)
1.Warszawska Dywizja Zmechanizowana im. Tadeusza Kościuszki (20.VII.2000 – 31.III.2011)
Dowództwo Wojsk Lądowych (1.IV.2011 - 17.X.2013)
16.Pomorska Dywizja Zmechanizowana im. Króla Kazimierza Jagiellończyka (17.X.2013 - obecnie)
 
 © Copyright by www.jednostki-wojskowe.pl  Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i publikowanie w całości oraz w części bez zgody autora zabronione. Wszystkie teksty, artykuły, fotografie, oraz pozostałe materiały zamieszczone na stronie www.jednostki-wojskowe.pl objęte są prawami autorskimi.