5.Brygada Inżynieryjno-Saperska (1944 - 1946)
5.Mazurski Pułk Saperów (1946 - 1961)
5.Mazurska Brygada Saperów (1961 - 2001)
5.Pułk Inżynieryjny im. gen. Ignacego Prądzyńskiego (2001 - obecnie)
 
 
RYS HISTORYCZNY
 
            Pułk jest jednostką inżynieryjną, której zadaniem jest udzielać wsparcia inżynieryjnego Wojskom Lądowym. Pułk jest także aktywny na arenie międzynarodowej, żołnierze pułku biorą udział w misjach zagranicznych, a sam pułk jest w strukturach NATO, gdzie podlega wielonarodowej 29.Brygadzie Inżynieryjnej, której dowództwo stacjonuje w Aldershot w Wielkiej Brytanii. W strukturach pułku funkcjonuje także Patrol Saperski który obejmuje swoim zasięgiem obszar zachodniego Pomorza.
 
Historia pułku zaczyna się w roku 1921, kiedy to został sformowany w Krakowie jako 5.Pułk Saperów, w roku 1929 pułk został przeformowany w Batalion, w czasie kampanii wrześniowej działał w składzie Armii „Kraków” i brał udział w budowie przepraw przez Wisłę i Dunajec.
Późnowojenna historia jednostki to historia 5 Brygady Inżynieryjno-Saperskiej, którą rozpoczęto formować w ramach 3 Armii Wojska Polskiego na podstawie rozkazu Nr 41 Naczelnego Dowództwa z dnia 6.10.1944 r., jako jednostkę o numerze poczty polowej nr 56766 według etatu nr 012/88, jednostkę formowano w m. Jarosław.
 
Wojenny skład 5 Brygady Inżynieryjno-Saperskiej był następujący:
 
Pododdział Numer poczty polowej Numer etatu
Dowództwo 5 Brygady Inżynieryjno-Saperskiej 56766 012/88
  Kompania Dowodzenia - 012/89
  Zmotoryzowana Kompania Sapersko-Zwiadowcza - 012/198
  34 Batalion Saperów 56760 012/109
  36 Batalion Saperów 83803 012/109
  38 Batalion Saperów 56780 012/109
  39 Batalion Saperów 83806 012/109
  Park Lekkich Przepraw - 012/90
  Pluton Sanitarny - 012/152
  Wojskowa Stacja Pocztowa nr 3075 56785 014/97-B
 
W związku z zaniechaniem formowania 3 Armii W.P. na podstawie rozkazu Naczelnego Dowództwa Nr 59 z dnia 15.11.1944 r. brygadę przekazano do dyspozycji Naczelnego Dowódcy i tak brygada została jednostką Frontu.
 
Po przybyciu na Pomorze, rozkazem Naczelnego Dowódcy nr 022/Org. z dnia 22.01.1946 r. w terminie do dnia 28.02.1946 r. brygadę przeformowano na 5 Mazurski Pułk Saperów według etatu nr 13/14 o stanie osobowym 1000 wojskowych i 1 kontraktowy. Z dniem 30.04.1946 r. na podstawie rozkazu Naczelnego Dowódcy nr 053/Org. z dnia 30.03.1946 r. pułk otrzymał 4-cyfrowy numer jednostki wojskowej który jednostka posiada do dnia dzisiejszego.
 
Rok później doszło do pewnej redukcji stanu jednostki, na podstawie rozkazu Ministra Obrony Narodowej nr 068/Org. z dnia 1.03.1947 r. w terminie do dnia 31.03.1947 r. pułk przeformowano na etat nr 13/18 o stanie osobowym 775 wojskowych i 5 kontraktowych.
W sierpniu 1950 r. w związku z wprowadzeniem pierwszej wersji planu mobilizacyjnego "PM-1" pułk wpisano do planu jako jednostkę która ma pozostać na czas wojenny według etatu pokojowego.
W 1951 r. na podstawie rozkazu Ministra Obrony Narodowej nr 0044/Org. z dnia 17.05.1951 r. w terminie do dnia 1.12.1951 r. pułk przeformowano na etat nr 13/33 o stanie osobowym 902 wojskowych i 35 kontraktowych.
Rok później na mocy rozkazu Ministra Obrony Narodowej nr 0087/Org. z dnia 12.12.1952 r. w terminie do dnia 20.01.1953 r. pułk przeformowano na etat nr 13/46 o stanie osobowym 830 wojskowych i 11 kontraktowych.
 
W marcu 1953 r. wprowadzono kolejny plan mobilizacyjny "PM-53", w planie tym uwzględniono już znacznie szersze zadania dla 5 Pułku Saperów, otóż na bazie pułku na czas wojenny miano rozwinąć 5 Brygadę Saperów o następującym składzie.
 
Skład 5 Brygady Saperów rozwijanej na bazie 5 Pułku Saperów według planu "PM-53".
 
Pododdział Etat wojenny Czas mobilizacji
Dowództwo 5 Brygady Saperów 013/30 N-4
  101 Batalion Saperów 013/31 N-4
  189 Batalion Saperów 013/31 N-4
  140 Batalion Saperów 013/31 N-5
  173 Specjalny Batalion Saperów 013/32 N-5
  107 Zmotoryzowany Batalion Saperów 013/33 N-5
  67 Park Przepraw 013/34 N-4
  195 Kompania Zwiadowcza 013/35 N-4
  119 Kompania Techniczna 013/36 N-4
  135 Kompania Przeszkód Elektryzowanych 013/37 N-5
  124 Kompania Budowy S.D. Dowódcy Armii 013/38 N-4
  129 Kompania Samochodowo-Transportowa 013/39 N-5
  Pluton Dowodzenia 5 Brygady Saperów 013/41 N-4
  Pluton Ewakuacyjno-Sanitarny 5 Brygady Saperów 013/40 N-5
  301 Wojskowa Agencja Pocztowa 014/31 N-5
  Wydział Informacji 5 Brygady Saperów 032/5 N-5
  Pluton Ochrony Wydziału Informacji 5 Brygady Saperów 032/1 N-5
 
Takie ustawienie brygady na czas "W" utrzymano również w kolejnym wprowadzonym pod koniec 1955 roku planie mobilizacyjnym "ZPM-53".
 
W ostatnim kwartale 1956 r. na podstawie rozkazu Ministra Obrony Narodowej nr 0047/Org. z dnia 30.10.1956 r. w terminie do dnia 30.12.1956 r. pułk przeformowano na etat nr 13/68 o stanie osobowym 785 wojskowych i 7 kontraktowych. Jednak etat ten nie utrzymał się długo i rozkazem Ministra Obrony Narodowej nr 031/Org. z dnia 19.04.1957 r. w terminie do dnia 15.08.1957 r. pułk przeformowano na etat nr 13/80 o stanie osobowym 642 wojskowych i 6 kontraktowych.
 
Z dniem 15.12.1958 r. wprowadzono kolejny plan mobilizacyjny "PM-58", dla pułku była to tym razem zmiana, zmienił się skład brygady którą pułk dotychczas miał zmobilizować, wg planu "PM-58" skład mobilizowanej przez pułk 5 Brygady Saperów miał być następujący:
 
Pododdział Etat wojenny Czas mobilizacji
Dowództwo 5 Brygady Saperów 013/79 N-4
  30 Kompania Dowodzenia 013/80 N-4
  195 Kompania Rozpoznania Inżynieryjnego 013/81 N-4
  101 Batalion Saperów 013/82 SA
  140 Batalion Saperów 013/82 N-4
  189 Batalion Saperów 013/82 N-4
  107 Batalion Saperów 013/82 N-4
  84 Batalion OZap 013/83 N-4
  173 Batalion Inżynieryjno-Drogowy 013/89 N-4
  86 Batalion Budowy Mostów 013/90 N-4
  67 Park Przepraw 013/91 SA/N-3
  135 Kompania Minowania Kierowanego 013/86 N-4
  119 Kompania Obsługi Technicznej 013/87 N-4
  129 Kompania Samochodowo-Transportowa 013/88 N-4
  26 Kompania Medyczno-Sanitarna 04/91 N-4
  Pluton Obrony Przeciwchemicznej 04/102 N-4
  48 Brygadowy Punkt Zaopatrzenia  013/60 N-4
  29 Rzeźnia Polowa 013/62 N-4
  95 Piekarnia Polowa 013/61 N-4
  194 Wojskowa Stacja Pocztowa  02/108 N-4
  Bank Wojska Polskiego - Kasa Polowa nr 28 02/131 N-4
 
Wykazem zmian nr 00110 z 6.02.1959 r. istniejący na czas "W" Pluton Obrony Przeciwchemicznej otrzymał nowy etat nr 012/13.
 
Kolejny punkt zwrotny w historii jednostki to zarządzenie Szefa Sztabu Generalnego nr 064/Org. z dnia 7.08.1961 r. , w którym nakazano w terminie do dnia 15.09.1961 r. przeformować 5 Pułk Saperów w 5 Brygadę Saperów według etatu nr 13/104 o stanie osobowym 1527 wojskowych i 11 pracowników cywilnych. Po tej zmianie pokojowej natychmiast wykazem zmian nr 00490 z dnia 2.09.1961 r. dokonano również korekty ustawienia brygady na czas wojenny, poza skróceniem czasu mobilizacji dokonano korekty składu brygady, który był po tej zmianie następujący:
 
Pododdział Etat wojenny Czas mobilizacji
Dowództwo 5 Brygady Saperów 013/111 N+2
  195 Kompania Rozpoznania Inżynieryjnego 013/112 N+2
  101 Batalion Saperów 013/113 N+2
  140 Batalion Saperów 013/113 N+2
  189 Batalion Saperów 013/113 N+2
  21 Batalion Maszyn Inżynieryjnych 013/116 N+2
  173 Batalion Inżynieryjno-Drogowy 013/114 N+2
  86 Batalion Budowy Mostów 013/115 N+2
  67 Park Przepraw 013/117 N+2
  96 Ruchomy Warsztat Naprawy Sprzętu Inżynieryjnego i Samochodów 013/122 N+2
  129 Kompania Samochodowo-Transportowa 013/118 N+2
  26 Kompania Medyczna 013/119 N+2
  Pluton Obrony Przeciwchemicznej 013/121 N+2
  48 Brygadowy Punkt Zaopatrzenia 013/123 N+2
  95 Piekarnia Polowa 013/124 N+2
 
Jak można zauważyć niektóre jednostki wykreślono z planu, do tego składu wojennego brygady wykazem zmian nr 0095 z 27.02.1962 r. dopisano jeszcze 301 Wojskową Agencję Pocztową według etatu nr 014/66 oraz 51 Kasę Polową Narodowego Banku Polskiego wg etatu nr 05/167, obie jednostki miały być zmobilizowane w czasie N+2. 
 
W roku 1963 wprowadzono nowy plan mobilizacyjny "PM-63" i ustawienie wojenne brygady nie zmieniło się zbytnio, jedną ze zmian była zmiana nazwy 21 Batalionu Maszyn Inżynieryjnych, który przemianowano na 95 Batalion Maszyn Inżynieryjnych.
 
W marcu 1964 r. wykazem zmian nr 00185/X do planu mobilizacyjnego "PM-63" dokonano zmian w ustawieniu brygady i jej skład po tych zmianach był następujący:
 
Pododdział Etat wojenny Czas mobilizacji
Dowództwo 5 Brygady Saperów 013/126 N+2
  195 Kompania Rozpoznania Inżynieryjnego 013/112 N+2
  101 Batalion Saperów 013/113 SA
  140 Batalion Saperów 013/113 N+2
  189 Batalion Saperów 013/113 N+2
  173 Batalion Inżynieryjno-Drogowy 013/114 N+2
  99 Batalion Minowania i Niszczeń 013/128 N+2
  86 Batalion Budowy Mostów 013/129 N+2
  78 Kompania Mostów Składanych 013/130 N+2
  79 Kompania Maskowania 013/131 N+2
  80 Kompania Wydobywania i Oczyszczania Wody 013/132 N+2
  67 Park Przepraw 013/117 SA
  96 Ruchomy Warsztat Naprawy Sprzętu Inżynieryjnego i Samochodów 013/122 N+2
  129 Kompania Samochodowo-Transportowa 013/118 N+2
  26 Kompania Medyczna 013/119 N+2
  Pluton Obrony Przeciwchemicznej 013/133 N+2
  48 Brygadowy Punkt Zaopatrzenia 013/134 N+2
  95 Piekarnia Polowa 013/124 N+2
  301 Wojskowa Agencja Pocztowa 014/66 N+2
  51 Kasa Polowa Narodowego Banku Polskiego 05/167 N+2
Podczas przeprowadzania tych zmian organizacyjnych 95 Batalion Maszyn Inżynieryjnych wyłączono ze składu brygady.
 
W 1964 roku na podstawie zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego nr 0103/Org. z dnia 24.08.1964 r. w terminie do 30.10.1964 r. brygadę przeformowano na etat nr 13/114 o stanie osobowym 1514 wojskowych i 11 pracowników cywilnych.
 
W roku 1983 jednostka otrzymała imię patrona gen. Ignacego Prądzyńskiego, a w roku 1994 nowy sztandar ufundowany przez społeczność Szczecina. Aby ostatecznie w roku 2001 stać się 5.Pułkiem Inżynieryjnym. W roku 2004 1.batalion inżynieryjny został wyróżniony tytułem „Wzorowego pododdziału Wojsk Lądowych”. Święto pułku ustanowiono na 8 maja.
 
TRADYCJE, PATRON i ŚWIĘTA
 
DECYZJA Nr 44/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 13 marca 2001 r. w sprawie przejęcia dziedzictwa tradycji, imienia patrona, sztandaru i ustanowienia dorocznego Święta 5 Pułku Inżynieryjnego w Szczecinie.
 
W związku z przeformowaniem 5 Brygady Saperów w Szczecinie na 5 Pułk Inżynieryjny i dla zachowania w pamięci chlubnych tradycji orężnych tego związku taktycznego, na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 30 lipca 1992 r. o ustanowieniu Święta Wojska Polskiego (Dz. U. Nr 60, poz. 303), postanowień rozkazu Nr 1/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 stycznia 1991 r, w sprawie dziedziczenia i kultywowania tradycji oręża polskiego (Dz. Rozk. MON poz. 1) oraz ustawy o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 lutego 1993 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 154), z dniem 3 maja 2001 r. polecam:
 
1. 5 Pułkowi Inżynieryjnemu przejąć dziedzictwo i z honorem kontynuować tradycje:
1) 5 Pułku Saperów 1921—1929;
2) 5 Batalionu Saperów 1929—1939;
3) 5 Brygady Saperów 1944—2000.
 
2. Przyjąć imię patrona gen. Ignacego Prądzyńskiego.
 
3. Przejąć sztandar rozformowanej 5 Brygady Saperów.
 
4. Doroczne Święto obchodzić w dniu 8 maja.
 
DECYZJA Nr 145/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 3 czerwca 2004 r. w sprawie wprowadzenia oznaki rozpoznawczej i proporczyka na beret 5 Pułku Inżynieryjnego im. gen. Ignacego Prądzyńskiego w Szczecinie
 
Na podstawie § 4 ust. 1 i 2 zarządzenia Nr 28/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 21 maja 1996 r. w sprawie odznak pamiątkowych i odznak absolwentów oraz oznak dla celów rozpoznawczych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. Rozk. MON, poz. 178 oraz z 1998 r. poz. 64) — po zasięgnięciu opinii Komisji Historycznej do spraw Symboliki Wojskowej — ustala się, co następuje:
 
1. Wprowadza się oznakę rozpoznawczą, zwaną dalej „oznaką”, i proporczyk na beret, zwany dalej  „proporczykiem”, 5 Pułku Inżynieryjnego im. gen. Ignacego Prądzyńskiego w Szczecinie.
 
Oznaka rozpoznawcza na mundur
 
 
STRUKTURA
 
 - dowództwo i sztab
  - kompania dowodzenia
  - 1 batalion inżynieryjny
  - 2 batalion inżynieryjny
  - Patrol Rozminowania Nr 1
 
POCZET DOWÓDCÓW
 
- ppłk Jan Fogiel (1921-1922) – 5 psap
- płk Norbert Rustkowski (1922-1923) – 5 psap
- płk Włodzimierz Dziakiewicz (1923-1925) – 5 psap
- płk Ignacy Boerner (1925-1927) – 5 psap
- ppłk Wiktor Batycki (1927-1929) – 5 psap
- płk Andrzej Stonoga (1944-1946) – 5 BSap
- płk Stanisław Perko (1946-1947) – 5 psap
- płk Stanisław Wesołowski (1948-1951) – 5 psap
- płk Edward Kozłowski (1951-1953) – 5 psap
- płk Julian Okuniewski (1953-1954) – 5 psap
- mjr Adam Siekierzycki (1954-1955) – 5 psap
- płk Tadeusz Bełza (1955-1959) – 5 psap
- mjr Józef Kąsek (1959-1959) – 5 psap
- płk Stanisław Jurneczko (1959-1966) – 5 psap. 5 BSap
- płk Adam Siekierzycki (1966-1975) – 5 BSap
- płk Jan Kuźmicz (1975-1976) – 5 BSap
- płk Zdzisław Stelmaszczuk (1976-1978) – 5 BSap
- płk Józef Soja (1979-1981) – 5 BSap
- płk Kazimierz Górny (1981-1982) – 5 BSap
- płk Gustaw Łasak (1982-1986) – 5 BSap
- płk Jerzy Banatowicz (1986-1988) – 5 BSap
- płk Marian Łuczak (1988-1993) – 5 BSap
- płk Marian Dąbrowski (1993-1996) – 5 BSap
- płk Stanisław Białek (1996-2002) – 5 BSap, 5 pinż
- płk Mirosław Pstrokoński (2002-2006) – 5 pinż
- płk Jerzy Szcześniak (2006-2011) – 5 pinż
- płk Jacek Kwiatkowski (2011 - 2.X.2017) - 5 pinż
- cz. p.o. ppłk dypl. Piotr Bednarczyk (2.X.2017 - 12.III.2018) - 5 pinż
- płk Piotr Bednarczyk (12.III.2018 - obecnie) - 5 pinż
 
PODPORZĄDKOWANIE
Dowództwo Wojsk Lądowych ( - 31.XII.2013)
Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych (1.I.2014 - obecnie)
 
 
 © Copyright by www.jednostki-wojskowe.pl  Wszystkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i publikowanie w całości oraz w części bez zgody autora zabronione. Wszystkie teksty, artykuły, fotografie, oraz pozostałe materiały zamieszczone na stronie www.jednostki-wojskowe.plobjęte są prawami autorskimi.